Chaussas realas tipicamain alpinas (sco il CHAMUTSCH, il SCHEMBER u l'ALP) vegnan savens denominadas da pleds da substrat preromans. Quest stratum linguistic è vegnì descrit bain primarmain pli detagliadamain da Jakob; el furma il center da l'uschenumnà stgazi da pleds alpins. L'expressiun n'è dentant betg cumplettamain univoc, pertge ch'el vegn chapì in pau pli vastamain da Otto von Greyerz 1933, ch'al ha bain modellà, e da Johannes Hubschmid 1951, ch'al ha oravant tut fatg palais: "Jeu capeschel sut quai pleds che denomineschan furmaziuns da terren, fenomens da natira, animals e plantas u noziuns concretas che stattan en connex cun l'activitad umana, pleds ch'èn sa mantegnids be u principalmain en ils dialects alpins, u ch'esistan bain en in territori pli grond, ma mussan en las Alps savens ina significaziun specialmain 'alpina'. Il stgazi da pleds alpins po er esser d'origin germana u neolatina" (Hubschmid 1951, 7, text original: "Ich verstehe darunter Wörter, die Geländeformationen, Naturerscheinungen, Tiere und Pflanzen oder mit der menschlichen Tätigkeit zusammenhängende konkrete Begriffe bezeichnen, Wörter, die sich nur oder hauptsächlich in den Alpenmundarten erhalten haben, oder die zwar auf einem größeren Gebiet leben, aber in den Alpen häufig eine speziell 'alpine' Bedeutung zeigen. Alpenwörter können auch germanischen oder romanischen Ursprungs sein." Cf. per l'istorgia da noziun ultimamain er Rampl 2011, 131 ss.).